Wonen tussen dorp en Dommeldal – Schaft

Aan de Dorpsstraat in Schaft, gemeente Valkenswaard, werkt Urban Jazz aan de stedenbouwkundige planvorming voor de herontwikkeling van de voormalige locatie van Smolders Houtindustrie. Op een terrein van circa vier hectare wordt een verouderde bedrijfslocatie getransformeerd tot een groene woonomgeving met zo’n 100 woningen die aansluit bij de identiteit van het dorp en het omliggende landschap.

Van bedrijventerrein naar groene dorpsentree

Het plangebied ligt op een markante locatie aan de entree van het karakteristieke lintdorp Schaft, nabij het Dommeldal en natuurgebied De Malpie. Jarenlang werd het terrein gebruikt door Smolders Houtindustrie, waardoor een relatief grootschalig bedrijventerrein met loodsen en verharding ontstond midden in een kleinschalig agrarisch dorp.

De herontwikkeling biedt de kans om deze locatie ruimtelijk te herstellen én tegelijkertijd de leefbaarheid van Schaft te versterken. Door de toevoeging van nieuwe woningen ontstaat extra draagvlak voor voorzieningen in Schaft en het naastgelegen Borkel, terwijl de kwaliteit van de openbare ruimte en de landschappelijke inpassing aanzienlijk worden verbeterd.

Ontwerpen vanuit de geschiedenis van het landschap

Voor de ruimtelijke visie heeft Urban Jazz de historische ontwikkeling van het gebied uitgebreid onderzocht. De stedenbouwkundige hoofdstructuur is geïnspireerd op de oorspronkelijke verkaveling van het Dommelse beekdal. Tot halverwege de vorige eeuw bestond het gebied uit kleinschalige rechthoekige kavels, begrensd door groene landschapselementen.

Deze historische structuur vormt de basis voor een eigentijdse woonomgeving met kleinschalige woonerven, groene doorzichten en een vanzelfsprekende relatie met het omliggende landschap.

Centraal in het plan ligt een brede groene zone die het hart van de nieuwe woonwijk vormt. Deze groene structuur verbindt het dorp met het Dommeldal en zorgt ervoor dat woningen zich oriënteren op het landschap. Bestaande waardevolle bomen blijven zoveel mogelijk behouden en worden aangevuld met nieuwe wandelroutes, verblijfsplekken en recreatieve verbindingen.

Zicht op landschap en dorp

Een belangrijk uitgangspunt in het ontwerp is het versterken van de landschappelijke beleving. Karakteristieke zichtlijnen richting de kerk, het open beekdal en de natuur worden behouden of opnieuw geopend. Tegelijkertijd worden omliggende bedrijfshallen door middel van groen en een zorgvuldige positionering van bebouwing zoveel mogelijk aan het zicht onttrokken.

Aan de Dorpsstraat vormt een nieuwe groene brink de representatieve entree van Schaft. Deze verwijst naar de bestaande brink aan de oostzijde van het dorp en completeert de historische hoofdstructuur. De brink fungeert als ontmoetingsplek voor bewoners en recreanten en opent tegelijkertijd het uitzicht richting het Dommeldal.

Een plan voor dorp én landschap

De ontwikkeling laat zien hoe woningbouw meer kan zijn dan het toevoegen van woningen alleen. Door zorgvuldig aan te sluiten op de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten ontstaat een woonomgeving die niet alleen nieuwe bewoners aantrekt, maar ook bijdraagt aan de identiteit, leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit van Schaft.

Op 10 maart 2026 presenteerden Urban Jazz en Van Gisbergen het schetsontwerp aan de inwoners van Borkel en Schaft. Deze bijeenkomst vormde een belangrijke stap in de verdere uitwerking van het plan.

BETROKKEN PARTIJEN:

Van Gisbergen

Gemeente Valkenswaard